HABER MERKEZİ
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Kırklareli Milletvekili Av. Turgut Dibek, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in cevaplaması istemi ile TBMM’ye verdiği soru önergesinde şunları kaydetti:
“Pasaport harçları, 20 Haziran 2010 Pazar gün ve 27617 Sayılı Resmi gazete yayınlanan 2010/512 karar sayılı düzenlemeyle indirilmiştir. Yapılan düzenleme ile 2010 yılı için 2 yıllık pasaport harcı 304 liradan 155 liraya, 3 yıllık pasaport harcı 424 liradan 220 liraya, 3 yıldan fazla süreli olan pasaport harcı da 616 liradan 310 liraya indirilmiştir.
Aynı tarihli Resmi Gazete’de yer alan Değerli Kağıtlar Kanunu Genel Tebliği ile de Pasaport bedeli 138 TL’den, 50 TL’ye indirilmiştir.
Son indirim ile yaklaşık yüzde 50 civarında indirim yapılan pasaport bedeli halen dünya ortalamasının çok üzerindedir. 5 yıllık bir pasaport için Türkiye’de 160 Euro alınırken, ABD’de 107 Euro, Yunanistan’da 26.40 Euro, KKTC’de ise 60.50 Euro harç alınmaktadır.
Buna göre,
* 20 Haziran tarihinde yapılan indirimden önce 2010 yılında kaç kişi pasaport almış, süresini uzattırmış ve bu işlemler için toplam ne kadar ücret ödenmiştir?
* Pasaport harçları hangi ölçütlere göre Ocak 2010’da artırılmıştır? 20 Haziran 2010 tarihinde hangi ölçütlere göre indirim yapılmıştır?
* 20 Haziran 2010 tarihinden önce pasaport alanların ödedikleri fazla harçların iadesi ile ilgili bir düzenleme yapılacak mıdır?
* İndirim yapılmasına rağmen Türkiye, dünyada en pahalı pasaport alınan ülkelerden biri olmaya devam etmektedir. Pasaport fiyatlarının diğer ülkelerin pasaport fiyatları düzeylerine indirmek için çalışmalar yapılmakta mıdır?”
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından, Av. Dibek’in soru önergesi’ne şu şekilde cevap verildi:
“28/02/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanununun 1 inci maddesiyle bu Kanuna bağlı tabloda yazılı kağıtlar ve belgeler "değerli kağıt" sayılmaktadır. Bu Kanunun kapsamına giren veya diğer kanunlarla kapsama alınacak olan değerli kağıtların, bedellerinin tespiti ile basımı, dağıtımı ve bedellerinin tahsiline ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiş bulunmaktadır.
Bu yetki çerçevesinde Bakanlığımızca 31/12/2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2009-3 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu Genel Tebliği ile değerli kağıt niteliğinde olan pasaportlar için 01/01/2010 tarihinden itibaren 138 TL olarak alınmakta olan değerii kağıt bedeli, 20/06/2010 tarih ve 27617 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2010-1 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu Genel Tebliği ile 50 TL ye düşürülmüş olup, bu bedelin daha da düşürülmesi konusunda herhangi bir çalışma yapılmamaktadır.
Öte yandan, Bakanlığımız Muhasebat Genel Müdürlüğü Say2000i sisteminde yapılan sorgulamadan 0110112010-20/06/2010 tarihleri arasında 478.704 adet pasaport düzenlendiği, bunların 41 adetinin geri alındığı ve sonuç olarak düzenlenen 478.663 adet pasaport mukabilinde 66.055.455 TL bütçe geliri sağlandığı anlaşılmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununa göre pasaport vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden bu Kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yazılı olanlar harca tabi bulunmaktadır. Ancak, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar Kanunun mükerrer 138 inci maddesindeki yetki çerçevesinde o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle müteakip yılda uygulanmaktadır.
Aynı maddede Bakanlar Kuruluna, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları veya bu harçların yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarları ile nispi harçları, tarifeler yahut tarifelerin ilgili fıkra ve bentleri itibariyle birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere; maktu harçlarda yirmi katına, nispi harçlarda ise bir katına kadar artırmaya, uygulanmakta olan maktu harçları yarısına, nispi harçları ise Kanunla belirlenen oranların onda birine kadar indirmeye, bu had ve miktarlar arasında yeni had, miktar ve nispetler tespit etmeye yetki verilmiş bulunmaktadır. Bu yetki çerçevesinde, 31/12/2009 tarihli ve 2009/15725 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen ve 31/1212009 tarih ve 27449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 60 Seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile ilan edilmiş bulunan pasaport harçları, 2010/512 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla 20/06/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yaklaşık yüzde 50 oranında azaltılmıştır.
Yapılan bu değişiklik sonucu 20/06/2010 tarihinden önce harcı tahsil edilmiş olmakla birlikte bu tarihten soma düzenlenen veya temdit edilen pasaportlara ilişkin fark harç tutarları mükelleflere iade edilmekte olup, 20/06/2010 tarihinden önce düzenlenmiş ve harcı tahsil edilmiş pasaportlar için ise söz konusu iadenin yapılmasına yasal olarak imkan bulunmamaktadır.” (s)
