HABER MERKEZİ
Kırklareli Halk Sağlığı Müdürü Uzman Dr. Nihat Kutluay havaların iyice ısınmasıyla beraber akrep ve yılan sokmaları özellikle kırsal alanlarda çoğaldığını belirterek şunları kaydetti;
“Havaların ısınmasıyla beraber akrep ve yılan sokmaları özellikle kırsal alanlarda çoğalmaktadır. Türkiye’de bu ısırıklar Mayıs ayından başlamak üzere Temmuz ve Ağustos aylarında zirve yapmaktadır. Zehirli akrep ve yılan sokmaları özellikle çocuklar için öldürücü etkiye sahip olabilmektedir. Akrep ve yılan sokmalarından korunmak için yuvalarından, özellikle kaya, ağaç kovuğu ya da oyuklardan uzak durulmalı, halkımız piknik ya da tarla, bağ, bahçe gibi çalışma alanlarında dikkatli olmalıdır. Bebek ve çocukların arazide çıplak ayakla gezmelerine ve kuş ya da diğer hayvan yuvalarına ellerini sokmalarına izin verilmemelidir. Arazi yürüyüşlerinde bot gibi kapalı ayakkabı giyilmesine dikkat etmeli, açık arazide, yerde uyumamaya özen gösterilmelidir. Yıkıntılar, kuytu yer ve çatlaklar, evlerdeki yüklükler akreplerin sık bulunduğu yerlerdir. Özellikle bu yerlere dikkat edilmelidir. Akrepler kesinlikle ele alınmamalı ve akreplerin fazla olduğu yerlerde ayakkabı giymeden önce içerisine bakılmalıdır. Geceleri açık alanlarda kontrollü olarak ateş yakılmalı ve gece yürüyüşlerinde aydınlatıcı kullanılmalıdır.
* “Akrep ve yılan sokmalarında yapılması gereken ilk işlemin, hasta ve ısırılan organın hareket ettirilmemesi gerekir”
Vücudun hareket ettirilmeden sabit kalması zehrin yayılımını yavaşlatır. Akrep ve yılan sokmalarında yaranın üzeri temiz bir bezle örtülmeli, akrep tarafından ısırılan yerin yukarısına sıkı olmayan, iki parmağın altından geçebileceği kadar sıklıkta bir bandaj uygulanmalıdır. Yılan sokmalarında da, ısırılan bölgenin tam kalp hizasında tutulması, kalp seviyesinin altında veya üstünde olmaması gerekmektedir. Akrep ve yılan sokmalarında hasta derhal ve zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir. Akrep ve yılan sokmaları konusun da halk arasında bilinen bazı yanlış inanış ve uygulamalar vardır. Akrep veya yılanı yakalamaya çalışmayın, kendi güvenliğinizi de dikkate alarak ısırılan kişiden uzaklaştırın. Isırılan yeri kesmeyin ve zehri emmeye çalışmayın. Akrep sokmalarında sıkı bir bandaj veya turnike uygulamayın. Akrep ve yılan sokmalarında ısırılan kişiye herhangi bir madde yedirmeyin ve içirmeyin, hastaya ilaç vermeyin ve kusturmayın. Isırılan yeri yakmayın. Yılan sokmalarında ısırılan bölgedeki sızıntı şeklinde olan kanamayı durdurmayın.
* Akrep sokmalarının belirtileri nelerdir?
Kuvvetli bir lokal reaksiyon oluşturur. Ağrı, ödem, İltihaplanma, kızarma, morarma, adale krampları, titreme ve karıncalanma, huzursuzluk ve havale gözlenebilir.
* Akrep sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır?
Sokmanın Yılan olduğu bölge hareket ettirilmez. Yatar pozisyonda tutulur. Yaraya soğuk uygulama yapılır, Kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır. Yara üzerine hiçbir girişim yapılmaz.
* Sokmalarının belirtileri nelerdir?
Lokal ve genel belirtiler verir: Bölgede morluk, iltihaplanma (1–2 hafta sürer). Kusma, karın arısı, ishal gibi sindirim sistemi bozuklukları. Aşırı susuzluk. Şok, kanama. Psikolojik bozukluklar. Kalpte ritim bozukluğu, baş ağrısı ve solunum düzensizliği görülür.
* Yılan sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır?
Hasta sakinleştirilip, dinlenmesi sağlanır. Yara su ile yıkanır. Yaraya yakın bölgede baskı yapabilecek eşyalar (yüzük, bilezik vb.) çıkarılır. Yasa baş ve boyunda ise yara çevresine baskı uygulanır. Kol ve bacaklarda ise yara üstünden dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır (Turnike uygulanmaz). Soğuk uygulama yapılır. Yara üzerine herhangi bir girişimde bulunulmaz (yara emilmez). Yaşamsal bulgular izlenir. 112’den Tıbbi yardım istenir” (ş)
