Türkiye'de yaklaşık 1, 5 milyon kayıtlı çalışanın istihdam edildiği yeme-içme sektörü zor günler geçiriyor. Önce salgının vurduğu ardından ekonomik koşulların zorladığı restoranlar, lokantalar, tatlıcılar ile pastacılar ayakta kalmakta güçlük çekiyor.
Yaklaşık 2 yıldan bu yana devam eden Covid-19 salgınından en fazla etkilenen sektörlerin başında gelen yeme-içme sektörü ardı ardına gelen zamlardan sonra ne yapacağını şaşırdı.
Enflasyonun yükselmesi, zamlar ve yaşanan ekonomik sıkıntılar her sektörde olduğu gibi yeme-içme sektöründe de büyük sıkıntılara yol açtı.
Yeme-içme sektörünün kullandığı hammaddelerde; yağdan elektriğe, etten tavuğa kadar her ürüne gelen zamların ardından yemek fiyatlarının artması ve vatandaşın alım gücünün zayıflaması restoran ve lokantaların müşteri kaybetmesine neden oldu.
Yaklaşık 2 yıldan bu yana devam eden salgın sürecinde iş yerlerini açamayan restoranlar, lokantacılar ile tatlıcılar, son dönemde de zamlar nedeniyle zor günler geçiriyor.
Doğalgaz, akaryakıt, gıda ürünlerindeki artış, asgari ücret, elektrik ve ambalaj gibi birçok ürüne art arda yapılan zamlar zor günler geçiren yeme-içme sektörünü olumsuz etkilerken, sektör yetkilileri zamlara çözüm bulunmasını istiyor.
Salgının çıkışından itibaren hammadde ürünlerinin tamamında yüzde 300'e yakın bir artışın meydana geldiğini belirten Başkan Ali Fuat Şeker, "Pandeminin çıkışından itibaren hammadde ürünlerinin tamamında yüzde 300'e yakın bir artışlar meydana geldi. Undan yağa, etten mercimeğe, salçadan bibere, şekerden sadeyağa, nişastadan yumurtaya kadar birbirlerine zincirleme olarak bağlı ürünlerin fiyatları çok yükseldi. Girdi maliyetlerinin yanında elektrik faturalarının girdi maliyetleri arttı. Ayrıca yükselen petroldeki fiyat artışı nakliye ücretlerinde de bir artış olmasına sebep oldu. Bu artışların küçük esnafımıza ciddi anlamda yansıması olmuştur." dedi.
" Hammadde Girdi Maliyetleri Yüzde 300 Arttı"
Yaşanan artışlardan ötürü SGK ve Bağ-Kur primlerini ödeyemeyecek durumda olduğunu ifade eden Şeker, küçük esnafın ülkenin bel kemiği olduğunu ve gerekli desteğinin verilmesi yönünde çağrılarda bulundu.
Satılan ürünlerin kendi maliyetlerini bile kurtarmadığını belirten Başkan Şeker "Yılın başından bu aya kadar ham madde girdi maliyetleri yüzde 300, elektrik girdi maliyetleri yüzde 100'ün üzerinde bir artış oldu. Hem yılın başında hem de 6'ncı ayda asgari ücrette gelen artışlar, SGK ve BAĞ-KUR primlerinde ve kira maliyetlerindeki artışlardan dolayı fiyat artışları konusunda esnafı mecbur bırakıyor. Esnafımız SGK ve Bağ-Kur primlerini ödeyemeyecek durumda. Belirli aralıklarla af çıkmasını, bunların makul ve ödenebilir bir seviyeye çekilmesini talep ediyoruz. Şu an satılan ürünler, kâr bırakmıyor ancak kendi maliyetine satışı yapılıyor" ifadelerini kullandı.
" Ülkenin Bel Kemiği Olan Küçük Esnafa Gerekli Destek Vermesi Gerekiyor"
Esnafın en büyük giderlerinden birisinin elektrik faturası olduğunu belirten Başkan Şeker, 2022'nin başından bu yana elektrik gider maliyetlerinin yüzde 200'e yakın arttığını ifade ederek şunları söyledi: Esnafın ödediği elektrik faturaları başlı başına bir gider olmaya başladı. Yılbaşından önce 5 bin TL kira ödeyen bir esnaf, 1000-1500 TL elektrik faturası ödüyordu. Fakat şu an 7 bin 500 TL kira ödeyen bir esnaf 25 bin TL elektrik faturası ödüyor. Biz en yüksek enerjiyi kullanıyoruz. Bizlere bu konuda bir tolerans edilmesi gerekiyor.Geçtiğimiz günler de TÜPRAŞ'ın bir açıklaması oldu; geçen yıl 7'inci ayından bugüne kadar kıyaslanan rakamla 5 kat kâr elde ettiğini açıkladı. TÜPRAŞ kazansın ama 5 kat kâr etmesin. Küçük esnaf çok zor durumdadır. Küçük esnafın ayakta kalması ve ülkenin bel kemiğinin ayakta durabilmesi için yetkililerin esnafa gerekli desteği vermesi gerekiyor.
"Hükümet yeme ve içme sektöründeki KDV oranın tekrardan gözden geçirmesi gerekiyor"
Küçük esnafa her türlü desteğin verilmesi gerektiğinin altını çizen Başkan Şeker "Biz yetkililerden şunları talep ediyoruz; elektrik maliyetlerinin minimize edilmesini, SGK ve Bağ-Kur primlerinin ödenilebilir seviyeye getirilmesi ve Türkiye genelinde bulunan Tarım Kredi Kooperatiflerinin yüzde sıfır kar ile bizlere ürün tedarik etmesidir. Küçük esnafın yerelde ve genelde desteklenmesi gerekiyor. Hükümetimizin yeme ve içme sektöründe uygulanan KDV oranın tekrardan gözden geçirilmesi gerekiyor. Çünkü girdi maliyetleri bir, çıktı maliyetleri yüzde 8'dir." diye konuştu.
“Şeker, yağ ve un gibi temel ham maddelerde düşüş olması lazım"
Girdi maliyetlerinin düşmesi halinde fiyatların da düşeceğini ifade eden Başkan Ali Fuat Şeker "Şeker, yağ, un gibi temel maddelerde düşüş olması lazım. Geçen sene şekerin torbası 250 liraydı şu anda 1000 lira. Unun torbası 120 liraydı şu anda 520 lira. Yağın tenekesi 250 liraydı şu anda 650 lira. En basiti bir pasta kutusu 1 liraydı şu anda 7 lira. Haliyle biz de zorlanıyoruz. Fiyatlar yüzünden eskiden bir ton iki ton alıyorsak şu anda 300 kilo, 500 kilo alıyoruz. Fiyatlar yükselince ne oluyor, satışlar düşüyor. Esnaf her türlü sıkıntı çekiyoruz." şeklinde konuştu. (S.Koçtürk)
